Teori, İdeoloji ve Araştırmayı Gözden Geçiren Bir Çalışma (Review)

Epistemoloji, bilginin doğası, kapsamı ve kaynağı ile ilgilenen felsefe dalıdır. Bilgi felsefesi olarak da adlandırılmaktadır.

İlk çağlarda Thales gibi filozoflar metafizik ile ilgileniyorlardı. Evrenin salt maddesinin bulunması temel bir amaç olmuştu. Ama bu konularda herkesin vardığı farklı fikirler, fikirler arasındaki çelişkiler filozofların insana, dolayısıyla akıl ve bilgiye yönelmesine yol açtı. Bu da insanın bilgilerinin doğruluğunun sorgulanmasına neden oldu. Böylece bilgi felsefesi doğmuş oldu.

Terimler değişiktir: episteme, bilgi ve gnosis, bilim ve logos, öğreti kelimelerinden epistemoloji, bilgibilim ve gnoseoloji, bilginin bilgisi terimleri; bilgikuramı (theory of knowledge) anlamında kullanılır, bazen philosophy of knowledge, bilgi felsefesi olur. Bilginin doğasını, kaynaklarını, kökenlerini, değerini araştırır. Bilgisizliğin ne olduğunu araştıran bilgi dalına agnoioloji denir. Bilgisizlik örtüsü kavramıyla cehaletbilimi ilgilenmektedir. Platon'un bilgi nazariyesinin (kuramının) yetersizliği 1963'de Edmund Gettier tarafından kanıtlanmıştır. Aynı dönemde Michel Foucault, bilginin kazıbilimini, bilgi ve iktidar biçimlerini araştırmıştır.

Fen bilimlerinde, yeni bir bilgi edinmek için kullanılan yaklaşım tarzı, yöntemdir. Bilim adamları bu yöntemle, zaman içinde bilgilerin üst üste binmesiyle evrendeki olayların doğru ve güvenilir bir betimlemesini yapmayı amaç edinirler.

Bilimsel yöntem, en basit haliyle aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

1. Evrendeki bir fenomenin gözlemlenmesi
2. Bu fenomene dair, gözlemler ile tutarlı, ancak kesin olmayan, hipotez adında deneysel bir açıklama getirilmesi
3. Hipotezin tahminlerde bulunmak için kullanılması
4. Tahminlerin deneylerle veya ek gözlemlerle test edilmesi ve sonuçlar ışığında hipotezde gerekli değişikliklerin yapılması
5. (3) ve (4) numaralı adımların hipotez ve deney arasında tutarsızlık kalmayana kadar tekrarlanması

Tam tutarlılık sağlandığı zaman hipotez, gözlemlerin açıklanabilip yeni akıl yürütmelerin yapılabileceği bir kuram haline gelir. Böylelikle bir fenomen türünü açıklayan kolay anlaşılır ve tutarlı bir önermeler grubu oluşturulmuş olunur.

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Bilimsel_y%C3%B6ntem

bilimsel araştırma, insanın algıladığı olgular hakkında sahip olduğu bilgisini artırmak ve yaşam kalitesini yükseltmek için gerekli olan süreç ve teknolojileri geliştirebilimek için gerçekleştirdiği bilgi üretim etkinlikleridir. Bilimsel araştırmalarda bilgi üretmek için bilimsel araştırma yöntemleri kullanılır.

Bilimsel araştırma bir çok yöntem ile gerçekleştirilebilir. Bu yöntemler içinde yer aldıkları ontolojik, epistemolojik ve metodolojik paradigmalara göre çeşitli veri toplama, veri çözümleme ve veri değerlendirme sistemlerine sahiptirler. Bu sistemler bilgi felsefesi tartışmaları sonucunda zamanla oluşmuş sistemlerdir. Üretilen bilgi kendisini üreten sistemin dahil olduğu paradigma ile birlikte anılır.

Bilimsel araştırma ile üretilen bilgi yayınlanmadan bilimsel sayılmaz. Dolayısıyla bilimsel araştırma bilimsel araştırma yöntemi kavramı ile sıkı sıkıya bağlı olduğu kadar bilimsel yazım, bilimsel topluluk, meslektaş değerlendirmesi ve bilimsel yayın kavramları ile de sıkı sıkya bağlıdır. Bilimsel olarak nitelenmeyen bir yayındaki bilgi bilimsel bilgi olarak değerlendirilmez. Bilimsel yayınları diğer yayınlardan ayıran ise bu yayınlardaki bilginin "bilimsel yazım kuralları" ile belgelendirilip ilgili "bilimsel topluluk" tarafından "meslektaş değerlendirmesi"ne tabi tutulmuş olmasıdır.

Bilimsel yazım, bilgilerin standart bir dille belgelendirilmesini garanti altına almak için bağımsız kurullarca oluşturulan ayrıntılı yazım kurallarına göre yazma biçimidir. Bir bilim dalındaki tüm bilginlerin oluşturduğu topluluğa bilimsel topluluk denir ve bu topluluk yayınları meslektaş değelendirmesi denen objektif bir değerlendirme sürecinden geçirerek yayındaki bilginin azami surette "hakiki" olmasını sağlamaya çalışır.

Bilimsel araştırma hiç bitmeyen bir süreçtir. Üretilen bilgi hep yeni soru ve sorunları da beraberinde getirir. Dolayısıyla bililmsel topluluk hiç bitmeyen bir süreçte araştırmalarına devam ederek insanlığı bilgi dağarcığını genişletir. Bu süreç yeni bilgi üretim süreci olduğu kadar aynı zamanda yeni bilim adamı yetiştirme sürecinin de bir parçasıdır. Böylece bilimsel araştırma bilimsel topluluğun devamını da sağlar.

Güvenilirlik hakkında çeşitli tanımlar yapılmasına karşın, üzerinde en çok fikir birliği bulunan özelliği tutarlılıktır. Yani enlemesine ve boylamasına(zaman, mekan veya başka yönlerden) birden fazla durumda benzer sonuçlar göstermektir.

Belirli bir araştırmanın güvenilirliğinden bahsedilebileceği gibi kullanılan enstrümentasyonun güvenilirliğinden de bahsedilebilir.

Literatürde geçerlilik hakkında çok çeşitli tanımlar vardır. Benim düşünceme göre, kullanılan enstrümentasyonun* araştırılan problem durumuna uygunluğu olarak tanımlanabilir.

* enstrümentasyon: araştırma felsefesi, araştırma yöntemi, örneklem, veri toplama araçları ve veri analiz yöntemlerinin oluşturduğu bütün.

Serhat AYDIN

Genelde meta analiz çalışmalarında kullanılır. Değişik araştırma ortamlarındaki iki grup arasındaki farklılıkları ölçmek için kullanılır. Büyüklüğü hakkında tanımlanmış standart kurallar olmamakla birlikte 1 'e yakın etki büyüklğü önemli kabul edilir.

Ham bir skorun dağılım ortalamasından standart sapma cinsinden uzaklığıdır.

Normal Dağılım en kısa ve güzel ifadeyle normal hayattaki durumları en iyi temsil eden dağılımdır. Gauss Dağılımı adı da verilir. Randomizasyon sonucu seçilen örneklemlerin normal dağılım göstermesi beklenir.

Yordayıcı çalışmaların (Prediction Studies) hakkında tahminde bulunulan bağımlı değişkenlerine kriter değişkenleri adı verilir.

Yordama Çalışmalarında (Prediction Studies) kullanılan bağımsız değişkenlerden bir yada birkaç tanesi bağımlı değişken hakkında tahminde bulunmak için kullanılır. Tahmin etme işinde kullanılan bu değişkenlere yordayıcı değişken denir.

Popülasyonun alt gruplarını temsil eden rasgele örneklemlerde sadece bir defa veri toplayarak yürütülen çalışmalar. Örneğin video oyunlarının ilköğretimde matematik öğrenmeye etkisini incelemek için ilköğretimdeki her sınıftan rasgele seçilmiş sınıflarda bir anket veya mülakat yapmak. Kesitsel Çalışma bir anket çalışması türüdür.

Bir örneklemden(census, sample survey) belirlenmiş zaman aralıklarında en az iki defa veri toplayarak yürütülen çalışmalar. Örneklem rasgele olursa sonuçlar tanımlanan popülasyona genellenebilir. Bir anket çalışması(survey) türüdür.

Fenomen (Fransızca: fenomen (phénomène). Türkçe karşılık olarak "görüngü" kelimesi önerilmektedir. Belirli bir şekilde görünür olayları belirtmek için kullanılan, türkcede de olay anlamında günlük dilde kullanılan kelime. Olağan olmak ya da olmamak fenomenin fenomen olması belirlemez. Buna bağlı olarak olağanüstü bir fenomenden de, olağan bir fenomenden de bahsedilebilinir.

Günümüzde şaşırtan sosyolojik anlamda fenomen sayılmakta, başka bir yöndense ilgi çeken haber konularına fenomen şeklinde yaklaşılmaktadır. Bu anlamda kullanılan terimin açık ve genel geçerli bir tanımı var görünmemektedir.

Genel anlamda duyularla ve duyu yoluyla algılanan her şey için kullanılmaktadır. Felsefi anlamda ise daha kompleks anlam katmanları içeren bir terim olarak kullanılır; gerçek varlıktan ve mutlak görüntüden ayırt edilen bir kavramdır. Platon, fenomenler dünyasını gerçek dünyanın bir yansısı, yani akılla bilinen reel dünyanın bir görüntüsü olarak almıştır. Kant'ta olanaklı deneyin koşullarıyla ilişkili olan her şey fenomen olarak ele alınmıştır.

Felsefede somut, algılanabilir ve denenebilir olay ve nesne demektir. Bir nesne, olay ya da sürecin nesnel gerçekliğini vurgulayan bir ifadedir.

Edmund Husserl fenomen kavramını tam tersi olarak tanımlar. Husserl'e göre fenomenolojinin ele aldığı konu, algısal ve deneysel nesneler dünyası değil, tersine nesnelerin özüdür.

Kaynak

Preperations for data collection. It involves which data are necessary to answer research questions and the instruments or strategies by which data are to be gathered.

Accessing to all members of an accessible population would be both expensive and time consuming. So researcher treat subsets of an accessible population. These subsets are called sampling(Sowell, Evelyn J., 2000).

Erişilebilir bir popülasyondaki her bireye ulaşmak hem pahalı hem de çok zaman alıcı bir iştir. Bu yüzden araştırmacılar erişilebilir popülasyonun alt kümeleri üzerinde çalışırlar.

Çeviren: www.digitercume.com

The part of the target population which researchers have access to(Sowell, Evelyn J., 2000).

Ulaşılabilir Populasyon Nedir?

Çalışma Evreni içindeki araştırmacının erişim sağlayabildiği bölüme denir. Örneklemler ulaşılabilir popülasyondan alınır. Dolayısıyla örneklemler çalışma evreninden çok ulaşılabilir popülasyonun karakteristiklerini taşır.

Çeviren: www.digitercume.com

A target population consists of all the people with a common characteristic to whom investigators plan to generalize their results(Sowell, Evelyn J., 2000).

Örnekleme Evreni(Hedef Popülasyon) Nedir?

Araştırmacıların çalışmalarını genellemek istedikleri en geniş grup.

Çeviren: www.digitercume.com