1. Tek seferlik vaka çalışması

Örneklem Seçimi Deney Son test


2. Tek grup ön test - son test tasarımı

Örneklem Seçimi Ön Test Deney Son test


3. Statik grup karşılaştırma tasarımı

Bu çalışmalara deneysel denmesi pek de doğru olmaz. Çünkü bu çalışmalarda Randomizasyon olmadığı gibi genelde kontrol grubu kullanılmaz. Bu da bağımlı değişkendeki varyasyonların deney dışında başka nedenlerle açıklanabileceği kuşkusuna neden olur. Bu tür tasarımların ortak özelliği bağımsız değişkenin manipüle edilmesidir.

1. Eşit olmayan Kontrol Grubu Tasarımı:

Eğitim kurumlarında tam deneysel çalışma yaparak tam randomizasyon ile öğrencilere seçmek ve deney amacıyla gruplara veya sınıflara bölerek uygulama yapmak hemen hemen imkansız denecek kadar zordur. Böyle bir uygulama kurum programlarını aksatabileceği gibi öğretim açısından da olumsuz etkiler doğurabilecektir. Bu yüzden eğitim araştırmalarında çoğu zaman yarı deneysel tasarım kullanılır. Bu tasarımda hazır sınıflardan rasgele deney ve kontrol grupları seçilir. Önceden oluşturulmuş sınıflar arasındaki olası varyasyonlar çalışmanın gücünü azaltacaktır.

1. Ön test - Son test kontrol grup tasarımı :

Örneklemin tamamen rasgele seçilmesidir. Randomizasyon sayesinde araştırmacının ön yargıları aşılmış olur. Bir bağımlı değişken(sonuç) ve en az iki mukayese düzeyi içerir.

Doğal olarak ortaya çıkan ve yönetilemeyen değişkenlerdir. Örneğin cinsiyet ve yaş. Nitelik değişkenleri bağımsız değişkenlerdir.

Kontrol edilmediği halde bir şekilde çalışmayı yani bağımlı değişkeni(sonuç) etkileyen değişkenler.

Manipule edilen değişken(ler) bağımsız değişken(ler)dir. Bunlar yani neden(ler) deneysel araştırmada mukayse düzeyleri olarak tanımlanır. Bu mukayese düzeyleri seçilen örnekleme uygulandığında alınan yanıtlar sonuçtur. Bu sonuç araştırmanın bağımlı değişkenidir.

Başlıca üç çeşit deneysel mukayese vardır:

1. Bir grubun uygulama öncesi ile sonrası performansları,
2. Uygulama gören bir grubun performansı ile uygulama görmeyen grubun performansı,
3. Değişik düzeylerde uygulama gören iki veya daha fazla grubun performansları.

Araştırma deseni veya deney tasarımı denilen iş en kısa ifadeyle bir mukayesedir. Bu seçilen modele göre bazen ön test son test karşılaştırması bazen iki grubun son testlerinin karşılaştırması vb. olabilir.